PALET: voorbeeld voor Nederland

PALET (Parkstad Limburg Energie Transitie) is de gezamenlijk ambitie van de Parkstad-gemeenten om in 2040 energieneutraal te zijn. Marjan Minnesma, directeur van Stichting Urgenda, noemt PALET in haar toespraken als hèt voorbeeld voor andere regio’s en gemeenten. Urgenda is de organisatie voor duurzaamheid en innovatie die Nederland sneller duurzaam wil maken. Bekend om de klimaatzaak tegen de Nederlandse staat in 2015, die ze (samen met 900 mede-eisers) won. We vroegen Marjan Minnesma naar wat de ambitie van Parkstad voor haar nu zo uniek maakt.

“Het bijzondere aan PALET is dat acht gemeenten samen één regionale ambitie vormgeven. Er liggen per gemeente concrete projectplannen op tafel. In tegenstelling tot andere gemeenten roepen deze gemeenten dus niet zomaar iets, maar nemen ze daadwerkelijk verantwoordelijkheid en actie.”

PALET
Het doel van de energietransitie Parkstad is het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen en over te gaan op schone, duurzame energiebronnen. Aanleiding is het veranderende klimaat en de dreigende nadelige gevolgen daarvan. De energietransitie kan enerzijds vorm krijgen door op energiegebruik te besparen, door bijvoorbeeld efficiënter met energie om te gaan, woningen te isoleren of zuinigere apparaten of elektrische auto’s te gaan gebruiken. Anderzijds door het aanbod aan duurzame energie te vergroten door gebruik van zonne-energie, windturbines, warmte-koude-opslag of biomassa.

Broedkamer
De vraag is hoe je met acht gemeenten samen van een ambitie tot een uitvoeringsprogramma komt? Daarvoor werd het instrument ‘Broedkamer’ bedacht. Onder regie van de Stadsregio Parkstad hebben in de periode september 2015 tot april 2016 een dag per week acht gemeentelijke coördinatoren intensief samengewerkt om het uitvoeringsprogramma mogelijk te maken. Ook zijn externe deskundigen en stakeholders uitgenodigd om de basis te leggen en vragen te beantwoorden. Minnesma: “De broedkamer is een fantastisch instrument. In Parkstad roeien ze tegen de stroom in, maar geloven ze er samen wel in. De uitwerking – een programma per gemeente - en het proces in de broedkamer is weldoordacht en zeer gedegen. Echt een mooie manier om te vernieuwen.”

Met de neus op de feiten
Minnesma spreekt daarnaast haar bijzondere waardering uit voor het ‘knoppensysteem’. “Stel je kiest als gemeente vanwege landschappelijke afwegingen bewust niet voor windmolens. Die knop zet je dus figuurlijk uit. Hoeveel vierkante meter zonneweides staat daar dan bijvoorbeeld tegenover? Of biomassa? Dat is in Parkstad helemaal doorgerekend en inzichtelijk gemaakt met PALET. Het drukt de gemeentes met de neus op de feiten en dwingt ze om keuzes te maken.”

Icoonproject
Niet overal loopt energietransitie zo voortvarend. In tegendeel zelfs. Minnesma: “In Parkstad komt het van de grond, omdat bestuurlijk is afgesproken dat ze het zo gaan doen. Het is niet slechts een ambitie, er worden concrete projecten aan gekoppeld zoals het regionale zonnepanelenproject.” Ze voegt eraan toe dat PALET naast de actieve en enthousiaste inzet van colleges en de broedkamer, zeker ook een verdienste is van de Stadsregio Parkstad. “Er werken mensen die dit project vorm hebben gegeven, die het bijzonder genoeg vinden om vol te houden. Zij verdienen echt een lintje!” Minnesma sluit af met te zeggen dat PALET zeker een Urgenda- icoonproject is. “Een voorbeeld voor de rest van Nederland. Dat moet ook op onze website, dat gaan we regelen!” lacht ze.

Parkstad Limburg