Wonen en Herstructurering

De woningmarkt in Parkstad is dynamisch en weerspiegelt de veranderende samenleving. Demografische trends, economische ontwikkelingen, hervormingen in de zorg en verscherpte regels rondom hypotheken hebben directe impact op de manier waarop mensen willen en kunnen wonen. De verschillende behoeften aan passende woonvormen voor alle doelgroepen van starters op de woningmarkt tot  ouderen en de leefbaarheid in de wijken vraagt om gerichte aandacht en een passend woningaanbod. Om goed in te spelen op de veranderende woonbehoeften, verschijnt jaarlijks de Woonmonitor. En wordt periodiek een Woonbehoefteonderzoek uitgevoerd. Deze onderzoeken bieden inzicht in actuele ontwikkelingen en voorspelt de ontwikkeling van de woonbehoefte zodat hierop geanticipeerd kan worden en in de woningbouwprogrammering kan worden bijgestuurd. Door de juiste woningen op de juiste plek te bouwen en door te investeren in de bestaande woningvoorraad wordt continu gewerkt aan de kwaliteit en beschikbaarheid van woningen en aan de leefbaarheid in de wijken.

Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering
Binnen Parkstad wordt de regie over het woonbeleid gevoerd door de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering, een samenwerkingsverband van zeven gemeenten, dat het beleid coördineert en uitvoert. Deze bestuurscommissie fungeert als het centrale platform waar visies worden gevormd, keuzes worden gemaakt en beleid wordt afgestemd. De samenwerking met woningcorporaties, huurdersorganisaties, marktpartijen, zorginstellingen, provinciale en landelijke overheid is essentieel om duurzame resultaten te bereiken. Binnen de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering worden de regionale prestatieafspraken vastgelegd, subsidieaanvragen ingediend en strategische lobby gevoerd richting het Gouvernement en Den Haag. Zo wordt er als één regio geopereerd en kunnen middelen effectief worden ingezet voor woningbouw- en herstructureringsprojecten, en leefbaarheidsinterventies.

Speerpunten
De zeven gemeenten in de regio werken intensief samen aan een woningmarkt die klaar is voor de toekomst. De gezamenlijke opgaven zijn groot. Vergrijzing, verduurzaming, betaalbaarheid en de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad vragen om een regionale aanpak. Daarom richten de gemeenten zich op vier strategische speerpunten die aansluiten bij landelijke en provinciale beleidskaders en bij de geldende wettelijke verplichtingen. Bekijk hier de vier speerpunten.

Beleid
De basis van het huidige woonbeleid kent zijn oorsprong in de Regionale Woonvisie 2023–2028. Deze visie is gebaseerd op uitgebreid onderzoek naar woonbehoeften, wijkveerkracht en de positie van bijzondere doelgroepen en in nauwe samenwerking met gemeenten, woningcorporaties en maatschappelijke partners tot stand gekomen. De Regionale Woonvisie vormt een belangrijke bouwsteen voor het Volkshuisvestingsprogramma en sluit aan op de Woondeal Limburg. De Regionale Woonvisie is tevens de basis voor de Regionale Prestatieafspraken , die jaarlijks worden geactualiseerd. Daarnaast is begin 2025 een Regionale Grondstrategie voor woningbouw vastgesteld. Deze strategie moet gemeenten en regio meer handelingsperspectief bieden bij het realiseren van de woningbouwopgave.

Rijksmiddelen 
Sinds 2018 heeft Parkstad vele miljoen aan rijksmiddelen ontvangen, onder andere via de Woningbouwimpuls, het Volkshuisvestingsfonds, de Startbouwimpuls en de Regio Deals die bijdragen aan de regionale aanpak voor de woningbouw. Dankzij samenwerking tussen gemeenten en een sterke lobby worden momenteel duizenden woningen gerenoveerd, herstructureerd of nieuw gebouwd. Dit leidt niet alleen tot betere woonkwaliteit, maar ook tot prettige woongebieden.

De eerste Regio Deal (2022–2024) omvat 15 projecten, goed voor de aanpak van 700 particuliere en in samenhang met de aanpak van duizenden sociale huurwoningen. Via tweede Regio Deal is een bijdrage gedaan aan de herstructurering van 3 vmlg. mijnwerkerswijken. 
Met het Volkshuisvestingsfonds worden ruim 3500 particuliere woningen geherstructureerd, vaak in samenhang met de aanpak van sociale huurwoningen. Gemeenten ontvangen ondersteuning bij het opstellen van verordeningen en het toekennen van subsidies.
De Woningbouwimpuls levert een bijdrage aan de totstandkoming van 1.977 nieuwe woningen verspreid over 23 regionale woningbouwprojecten. De Startbouwimpuls ondersteunt daarnaast 23 projecten, goed voor in totaal 835 woningen, met speciale aandacht voor betaalbaarheid en het versnellen van de bouwprocessen. Een aantal projecten worden nader toegelicht in diverse video's, waarin onder meer de aanpak en resultaten centraal staan.

Meten is weten
Naast de Woonmonitor beschikt Parkstad over andere krachtige instrumenten zoals de Woonatlas, het Woonbehoeftenonderzoek en de Veerkracht Analyse. Deze inzichten worden structureel ingezet voor beleidsvorming, subsidieaanvragen en het versnellen van uitvoeringstrajecten. Monitoring dient als fundering onder het woonbeleid, waarmee Parkstad gericht kan inspelen op veranderingen en de woonkwaliteit van haar inwoners kan waarborgen.

Ambitie
Parkstad Limburg werkt met ambitie aan een woningmarkt die toekomstbestendig, inclusief en duurzaam is. De regio wil niet alleen inspelen op actuele woonbehoeften, maar ook vooruitdenken en ruimte bieden aan vernieuwende woonconcepten. Daarbij staat samenwerking centraal: tussen gemeenten, marktpartijen, maatschappelijke organisaties en bewoners. De Regionale Woonvisie 2023–2028 vormt het fundament onder deze ambitie. Inmiddels is de ambitie vastgesteld om circa 13.000 woningen in de periode 2024 – 2034 te realiseren, waarvan een deel via herstructurering. Deze ambitie wordt ondersteund door meerjarige prestatieafspraken met woningcorporaties, waarin onder andere de bouw van 1.350 sociale huurwoningen tot 2028 is opgenomen.

Samenwerking
De Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering is een samenwerking van 7 gemeenten op het gebied van wonen, herstructurering en volkshuisvesting. De 9 woningcorporaties – verenigd in het Regionaal Overleg Woningcorporaties Parkstad – en de huurdersorganisaties – verenigd in het Regionaal Overleg Huurdersorganisaties Parkstad - zijn belangrijke samenwerkingspartners van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering.

Vier keer per jaar wordt een regionaal woonberaad waarin gemeenten, woningcorporaties en marktpartijen samenkomen om actuele thema’s, knelpunten en kansen op de woningmarkt te bespreken. Het woonberaad is essentieel, omdat het de verschillende werelden bij elkaar brengt en zorgt voor een hechte samenwerking waarin kennis wordt gedeeld, besluiten worden afgestemd en gezamenlijke prioriteiten worden bepaald. De nauwe samenwerking die hier ontstaat vormt de basis voor een krachtige, regionale aanpak. 
Deze gezamenlijke inzet krijgt daarnaast vorm in het jaarlijkse nieuwbouwevenement Parkstad, waar marktpartijen hun plannen presenteren en de regionale woningbouw centraal staat. Door deze momenten van ontmoeting en afstemming versterken de partners elkaar en ontstaat een solide fundament voor een toekomstbestendige woningmarkt.